HÜSEYİN ÇIRAKMAN

HÜSEYİN ÇIRAKMAN

(1930- 28.02.2013)

Hüseyin Çırakman, 1930 da Çorum-Sungurlu’ya bağlı Körkü köyünde doğdu. Babasının adı Bektaş, anası Sultan’dır. İlkokulu dışarıdan bitirdi. Çiftçilik yaptı, inşaatlarda çalıştı. Saz çalmayı öğrendi. Ankara’ya yerleşti. Hademelik gibi bazı işlere girip çıktı.

Ozanlık yaşamında önce halk edebiyatı geleneğini sürdürdü. Sonra şiirinde biçim ve içeriği değiştirdi. Bireysel ve toplumsal sorunları, olayları; halkçı ve gerçekçi bir üslupla ele aldı. Uygarlığı, barışı, ulus ve yurt sevgisini ve Atatürkçülüğü şiirlerinde çok güzel işledi.

1964 de Hacı Bektaş Veli anma gecesinde okuduğu “Hoş Geldiniz Erenler” adlı şiiriyle büyük bir çıkış yaptı 

Türkiye’nin çeşitli yerlerinde ve Türkiye dışında konserler de veren Çırakman; yaşamı, şiirleri ve araştırmalarını, başta “Aşık Hüseyin Çırakman, Hayatı ve Deyişleri (1956)”, “Sen Devam Et Okuluna (1963)”,”Hoş Geldiniz Erenler(1969)”, “Halkın Sesi, Halk Ozanları (1978)”, “Çorumlu Halk Ozanları (1992)”, “Deyişleri ile Dünün ve Bugünün Halk Ozanları (1996)”  adlı kitaplarda topladı.

Ozan, 28.02.2013 günü Ankara’da vefat etti.  

Atatürk’e Şikâyet Destanı

ATATÜRK

Sen gideli berbat oldu buralar,

Devrimlerin yalan oldu Atatürk!

Halktan utanmıyor yüzü karalar,

Kurumların talan oldu Atatürk!

Hep senin adına darbeler yedik,

Kafamız kırıldı, dişimiz gedik,

Yavan ekmek yiyip, çok şükür dedik,

Nice suçsuz ölen oldu Atatürk!

Her gün söyleniyor bin türlü yalan,

Başını aldı gitti vurgunla talan,

Köşeleri tuttu gözü açık olan,

Gidip, gidip gelen oldu Atatürk!

Mecliste kalmadı ulusal birlik,

Her gün dırdır ile olmuyor dirlik.

Bize benzemiyor bizdeki körlük,

Halimize gülen oldu Atatürk!

Hayal ihracatla devlet soyuldu,

Hep işleri yollarına koyuldu,

Yıllar sonra halkımızca duyuldu,

Bürokrasi yılan oldu Atatürk!

Namuslular ezildikçe ezildi,

Ezikliğine ancak kendi üzüldü,

Her dönemde eleklerden süzüldü,

Yüreğini bölen oldu Atatürk!

Haksıza bu halkın gücü yetmiyor,

Öyle çok ki saymak ile bitmiyor,

Ceza alıp içeride yatmıyor,

Akıl almaz plan oldu Atatürk!

*

BUGÜN BİZE HOŞ GELDİNİZ

Arzu ederdiniz bir yol görmeğe
Bugün bize hoş geldiniz erenler
Muhabbet bağından güller dermeğe
Bugün bize hoş geldiniz erenler

Tarihler boyunca bir milletiz biz
İlimce dünyaya vermiştik bir hız
Büyük bir babanın torunlarıyız
Bugün bize hoş geldiniz erenler

Hisse alın Çırakman'ın sözünden
Zerre kaçmaz ariflerin gözünden
Kemal Atatürk'ün aydın izinden

Bugün bize hoş geldiniz erenler 

İsmail KARA arşivinden; Çırakman

SİYAMİ ÖZEL (1927-05.03.1981)

SİYAMİ ÖZEL (1927-05.03.1981)

Siyami Özel, Tekirdağ’da doğdu. İlk ve ortaokulu değişik yerlerde, liseyi Kastamonu’da bitirdi. Kastamonu’da matbaacılık yapmaya başladı. Kastamonu gazetesini çıkardı. Uzun bir süre “Yeni Kastamonu Sanat” adıyla edebi bir dergi-gazete de yayınladı.

Özel’in şiirleri; Yeditepe, Son Çağ, Güney, Varlık ve Hisar gibi ünlü dergilerde, mizahî şiirleri ise yine ünlü Pardon ve Akbaba dergilerinde yer aldı.

1970 de yayınladığı “Bu Çağın Türküleri” adlı eserinde edebi özellikteki şiirlerinden bir çoğunu topladı. “Sosyal Adalet” adlı eserinde de mizahî şiirlerini bir araya getirdi.

Döneminde Kastamonu’da bir çok da gazeteci yetiştirdi. Ben de O’dan çok şey öğrendim.

“Senin toplumcu yüzün” adlı şiirinde;
“En güzelliğin bir yerlerimde şimdi
En güzelliğin
Durup durup ansıtır
Canevinden vurulmuş
Bir çetecinin bakışlarını
Bilmediğim güneşler geçer
Akşam oldu mu pencerelerden
Bulutlar
Saçlarına saçlarına yürür”  gibi dizelerini okuduğumuz şair, “Özet”  adlı şiirinde ise;

“Ak kardaşcağızım kötü değil bu dünya
Lakin yaşamasını bilmeli
Kendince değil, başkalarınca
Biraz kardeşlik, biraz sevgi...
Ondan sonra ölmeli.”  Diyerek, iyi bir öğüt vermektedir.  Bir başka şiirinde geçmişle gelecek arasında bir köprü kurar adeta;

“Anılarımız Geçer Yüzyıllar Sonra
Yıllar önce ölesiye mutluyduk
Şimdi ne kaldı elde o anılardan
Küllenmiş bir sızı belki zaman zaman hatırlanan
Sonra kimler geldi, kimler geçti bilinmez
At sürüp kılıç kuşandığımız ovalardan”  der.

Bu kadar az örnekle, Siyami Özel’i anlatmak elbette olanak dışı…

Özel, şiirlerinde son derece başarılı bir şairdi. Bu yönüyle Türk edebiyatına katkı vermiştir. Hiciv ve yergi şiirlerinin hemen hemen tamamı açıkça, ya da dolaylı olarak insanlara, insanlığa mesaj verir,

Ölüm yıl dönümünde şair, gazeteci ve yazar ağabeyimi rahmetle ve saygıyla anıyorum.

İsmail KARA      

MART AYLARINDA ÖLEN BAZI ÜNLÜLER

Mart aylarında ölen bazı ünlüler:

(02.03.1956) Sporcu ve eğitimci Selim Sırrı Tarcan öldü.

(02.03.1994) Sinema yönetmeni Bilge Olgaç öldü.

(02.03.2000) Türk Halk Müziği sanatçısı Özay Gönlüm öldü.

(02.03.2000) İsmet İnönü’nün oğlu Ömer İnönü öldü.

(03.03.1980) Eski Hatay Cumhurbaşkanı Tayfur Sökmen öldü.

(03.03.1989) Devlet adamı, yazar Tahsin Banguoğlu öldü.

(03.03.1994) Ressam Cihat Burak öldü.

(04.03.2000) İzmir eski belediye başkanı Osman Kibar öldü.

(04.03.2000) Yazar Rauf Alanyalı öldü.

(05.03.1981) Şair, yazar ve gazeteci Siyami Özel öldü.

(05.03.1987) Tiyatro ve sinema sanatçısı Gülistan Güzey öldü.

(06.03.1989) Şarkı sözü yazarı ve yorumcu Fecri Ebcioğlu öldü.

(06.03.1995) Karikatürcü Nehar Tüblek öldü.

(07.03.1990) Hukukçu, gazeteci ve yazar Çetin Emeç öldürüldü.

(07.03.2001) Karikatürcü Necmi Rıza öldü.

(08.03.1944) Yazar Hüseyin Rahmi Gürpınar öldü.

(09.03.1967) Gazeteci, yazar Va-Nu (Valâ Nurettin) öldü.

(09.03.1993) Gazeteci ve TRT yöneticisi Emil Galip Sandalcı öldü.

(10.03.1999) Şair ve yazar Salah Birsel öldü.

(11.03.1935) Tatar yazar ve siyasetçimiz Yusuf Akçura öldü. ?

(12.03.1976) Âşık Talibi Coşkun öldü.

 (13.03.1997) Türk milliyetçisi, hukukçu, şair ve yazar Galip Erdem öldü.

(13.03.1934) Yazar Cenap Şahabettin öldü.

(15.03.1971) Oyun yazarı Cevat Fehmi Başkut öldü.

(17.03.1993) Parlamenter, gazeteci, bürokrat Beyhan Cenkçi öldü.

(20.03.1971) Gazeteci yazar Falih Rıfkı Atay öldü.

(21.03.1956) İlk kadın milletvekilimiz Satı Kadın öldü.

(21.03.1973) Ünlü halk ozanımız Âşık Veysel öldü.

(21.03.1991) Mimar, Ank.Eski Bel.Başkanı Vedat Dalokay öldü.

(22.03.1993) Yazar Samiha Ayverdi öldü.

(24.03.1976) Yazar Şevket Süreyya Aydemir öldü.

(24.03.1995) Gazeteci yazar Cevat Memduh Altar öldü.

(24.03.1996) Gazeteci, yazar ve ressam Melek Melih Bayrı öldü.

(27.03.1995) Gazeteci, yazar M.Nezihi Bayman öldü.

(28.03.1967) Romancı Ethem İzzet Benice öldü.

 (28.03.2000) Karikatürist Mıstık (Mustafa Eremektar) öldü.

(29.03.1966) Romancı Abdullah Ziya Kozanoğlu öldü.

(30.03.1955) Şair ve yazar Mithat Cemal Kuntay öldü.

ERMENİ KATLİAMI (1915-1921) - 12

12.Aralık aylarındaki katliamları:

(01 Aralık 1914) Ilıca’yı basıp, binaları tahrip ettiler, camiyi yıktılar ve insanlık dışı

yöntemlerle 387 Türk’ü katlettiler.

(01 Aralık 1918) Dörtyol’u bir Fransız-Ermeni karma taburu işgal etti.

(01 Aralık 1919) Kosor’da Ermeniler 69 Türk’ü katletti.

(02 Aralık 1920) Göle’de Ermeniler 600 Türk’ü katletti.

(04 Aralık 1914) Kandilli’de Ermeniler 1.677 Türk’ü katletti.

(04 Aralık 1920) Kosor’da Ermeniler 207 Türk’ü katletti.

(04 Aralık 1920) Zeytun’da Ermeniler 28 Türk’ü öldürdü.

(04 Aralık 1920) Kars’ta Ermeniler 2.681 Türk’ü katletti.

(04 Aralık 1920) Sarıkamış’ta Ermeniler 1.975 Türk’ü katletti.

(05 Aralık 1920) Erivan’da Ermeniler 5.192 Türk’ü katletti.

(06 Aralık 1920) Göle’de Ermeniler 194 Türk’ü katletti.

(07 Aralık 1914) Adana’da Ermeniler 14 Türk’ü katletti.

(07 Aralık 1914) Kars-Digor’da Ermeniler 14.620 Türk’ü katletti.

Katledilen sayısı belli Türk toplamı: 27.644

Katledilen sayısı belli Türk toplamı: 514.525

 

ERMENİ MEZALİMİ (1915-1921) - 11

11.Kasım aylarındaki katliamları:

(01 Kasım 1915) Erzurum’da Ermeniler 4.682 Türk’ü katletti.

(01 Kasım 1916) Osmaniye’de Ermeniler 124 Türk’ü katletti.

(02 Kasım 1919) Yumurtalık’ta Ermeniler 56 Türk’ü katletti.

(03 Kasım 1919) Adana-Arsuz’da Ermeniler 294 Türk’ü katletti.

(04 Kasım 1919) Silifke’de Ermeniler 58 Türk’ü katletti.

(05 Kasım 1919) Gaziantep’te Fransız üniformalı Ermeniler 553 Türk’ü katletti.

(07 Kasım 1919) Adana’da Ermeniler 4 Türk’ü öldürdü.

(08 Kasım 1919) Kozan’da Ermeniler 27 Türk’ü öldürdü.

(08 Kasım 1920) Kars’ta Ermeniler 3.945 Türk’ü katletti.

(09 Kasım 1919) Tekir ve Külekboğazı’nda Ermeniler 221 Türk’ü katletti.

(11 Kasım 1919) Pazar’da Ermeniler 17 Türk’ü öldürdü.

(11 Kasım 1919) Maraş’ta Ermeniler 2 Türk’ü öldürdü.

(12 Kasım 1919) Adana’da Ermeniler 418 Türk’ü öldürdü.

(12 Kasım 1919) Osmaniye’de Ermeniler 1.256 Türk’ü katletti.

(13 Kasım 1919) Mersin’de Ermeniler köy basarak 154 Türk’ü katletti.

(13 Kasım 1919) Ermenek’te Ermeniler 5 Türk’ü öldürdü.

(15 Kasım 1919) Dumlu’da Ermeniler 1.766 Türk’ü katletti.

(15 Kasım 1919) Göle’de Ermeniler 227 Türk’ü katletti.

(21 Kasım 1921) Pasinler’de Ermeniler 53 Türk’ü öldürdü.

(21 Kasım 1921) Erzurum’da Ermeniler 215 Türk’ü katletti.

(29 Kasım 1920) Zaruşat’ta Ermeniler 2.026 Türk’ü katletti.

Katledilen sayısı belli Türk sayısı: 16.103

ERMENİ MEZALİMİ (1915-1921) - 10

ERMENİ MEZALİMİ (1915-1921) - 10

Ermenilerin Osmanlı ülkesinde yaptığı mezalimi burada tarihleriyle, biraz da kronolojik bir sıralama halinde kamu oyunun bilgisine sunuyoruz. Yaptığımız bu araştırmada, tarihe not düşülen; olaylarda öldürülen Türklerin sayısı belirtilmiş olanları aldık, sayıları  belirtilmeyenleri ise  buraya almadık.

 10.Ekim aylarındaki katliamları;

 

(15 Ekim 1920) Bayburt’ta Ermeniler 1.387 Türk’ü katletti.

(16 Ekim 1920) Hramivartan’da Ermeniler 138 Türk’ü katletti.

(17 Ekim 1920) Pasinler’de Ermeniler insanlık dışı vahşetle 9.287 Türk’ü katletti.

(18 Ekim 1920) Tortum’da Ermeniler 3.700 Türk’ü katletti.

(19 Ekim 1920) Erzurum’da Ermeniler vahşetle 8.439 Türk’ü katletti.

(20 Ekim 1920) Göle’de Ermeniler 100 Türk’ü katletti.

(26 Ekim 1920) Kars ve civarında Ermeniler 10.693 Türk’ü katletti.

(29 Ekim 1920) Aşkale’de Ermeniler 889 Türk’ü katletti.

Katledilen sayısı belli Türk toplamı: 34.633

1.Ocak aylarında........:  24.004

2.Şubat aylarında.......:    4.987

3.Mart aylarında........:   15.615

4.Nisan aylarında......:     1.543

5.Mayıs aylarında......: 264.728

6.Haziran aylarında..:    15.447 

7.Temmuz aylarında.:      6.641

8.Ağustoslarda.......:    4.060

9.Eylül aylarında....:103.100

On aylık toplam.........................: 474.758

İSLAM BEYTULLAH ERDİ-Hayatı Sanatı Eserleri

"İSLAM BEYTULLAH ERDİ- Hayatı Sanatı Eserleri" KİTABI ÜZERİNE

Geçen yılın sonlarında “ İslam Beytullah Erdi Hayatı-SANATI-Eserleri” adlı bir kitabın kapağını gördüm internette… Çok sevindim. Nasıl sevinmem ki? Kendisini Türkiye'ye yerleştiği yıllardan (1989) beri tanıdığımı söylesem yeridir. Defalarca bir araya gelerek sanat konularında sohbetler ettik, birlikte kültürel etkinliklere katıldık. Bir gazeteci yazar olarak çok yönlü çalışmaları hep dikkatimi çekti. Öykü, deneme, eleştiri, roman, monografi, gezi yazıları, ve çeviri gibi yirmiden fazla eseri olan yazar beğeniyle takip ediliyor. Eserleri hakkında şimdiye dek Prof.Dr.Umay Türkeş Günay, Akademisyen İsa Habibbeyli, Dr.H.Avni Yüksel, Yahya Akengin, Ahmet Özdemir, Sabri Tata, Niyazi Hüseyin Bahtiyar, Vaqıf Memhmedov, Denyu Deney gibi birçok yerli ve yabancı bilim adamı ve yazar değerlendirmede bulunarak yazılar yayınlamışlar; Erdi'nin sanatsal kişiliğinden, yazarlığından, dünya görüşünden, insanî sorunlara bakış açısından övgüyle söz etmişlerdir. Özetle, yazar İslam Beytullah Erdi; hakkında böyle biyografik bir eserin hazırlanıp yayınlanmasını çoktan hak etmiş bir yazar ve kültür adamıdır.

Kitabın yazarları Yrd.Doç.Dr.Zeki Gürel ve eşi Yrd.Doç.Dr.Nazlı Rânâ Gürel'i tanıyorum.  İkisi de kalem ehli, araştırmacı yazar. Üstelik Nazlı Rânâ hocanın ilgiyle okunan şiirleri de basında yer alıyor. Daha önce çoğumuzun bildiği Ahmet Kabaklı, Halide Nusret Zorlutuna, Göktürk Mehmet Uytun ile Makedonyalı Fahri Kaya için de geniş ve derin araştırmalarının sonucu biyografik eserlere imza attıklarını biliyoruz. 

Ben İslam Hoca’yı hakkında, henüz sağken böyle biyografik bir eser hazırlanması nedeniyle kutlarken, örnek çalışmalarından dolayı Gürel hocaları da gerçek anlamda takdir ettiğimi ve biraz da kıskandığımı  söylemek istiyorum.

Kaliteli bir baskı ile Bengü Yayınları tarafından yayınlanan 332 sayfalık kitabın “içindekiler” bölümüne bakarken eser sahiplerinin ne kadar titiz, düzenli, kapsamlı araştırma ve çalışma yaptıkları hemen göze batıyor.
Eserin giriş bölümünde önce “Bulgaristan’da Türk Varlığı, "Bulgaristan’da Türk Edebiyatı”  konularının ele alındığı, 1.Bölümde ise “İslam Beytullah Erdi’nin Hayatı Sanatı Eserleri” nin şu başlıklarla işlendiği görülüyor ;

Aile çevresi,

Resmi ve Hususi Hayatı,

Sanat Dünyasına Girerken,

Kültür Çevresi ve Beslendiği Kaynaklar,

Özveriyle Devam Eden Yolculuk,

Eserlerinde İşlediği Konular; Tiplemeler, Betimlemeler…

II.Bölümde “Eserlerinden Seçmeler” (gazete yazılarından, romanlarından, anı-inceleme ve belgesellerinden, gezi yazılarından çevirilerinden, sempozyumlarda sunduğu bildirilerden seçmeler) yer almaktadır.

III.Bölümde “İslam Beytullah Erdi’nin Eserleri Üzerine” yukarıda adlarını verdiğimiz bilim adamı ve yazarların; yazarımızla ilgili yazıp yayınladıkları bazı yazıları sunulmuş.

IV.Bölümde Nazlı Rana ve Zeki Gürel'in yazar Erdi'yle yaptıkları söyleşi; "Yazar Dünyada Olup Bitenlerden Sorumludur" başlığı altında kitaba alınmış. Yazarla yapılan diğer söyleşiler ve sanat sohbetleri, gazete ve dergilerde, yabancı basında yayınlanmış edebî yazıları, kitap halinde basılmış eserleri, fotoğraflarla geçmişi ve bugünü anlatılmaktadır.

Kitabın son sayfalarında geniş bir bibliyografya var. Öyle ki, kitap tam manasıyla akademik bir çalışmanın ürünü olup İslam Beytullah Erdi'nin; gerek Bulgaristan Türk Edebiyatı ve gerekse ülkemiz edebiyatındaki yerini sorgulama ve araştırma açısından da kaynak bir eser olmuş.

Ben yazar İslam Beytullah Erdi'yi, hem de değerli çalışmalarıyla böyle bir eseri oluşturan  yazarlarımız Yrd.Doç.Dr.Nazlı Rânâ Gürel ve Yrd.Doç.Dr.Zeki Gürel hocaları içtenlikle kutluyorum.
Bu yazıyı 2.kez yayınlıyorum. Üzgünüm. İslam hoca, kötü bir hastalığın pençesinde ve bir hastanede yoğun bakım altında yaşam savaşı veriyor. O'na şifalar diliyor ve dualarımızı gönderiyoruz.

İsmail KARA